|
Periodontal hastalık nedir?
Periodontal hastalıklar dişeti ve dişleri destekleyen diğer dokuları
etkileyen iltihabi hastalıklardır. Erişkinlerde diş kayıplarının
%70'inden periodontal hastalıklar sorumludur. Bu hastalıklar erken
dönemde teşhis edildiklerinde kolay ve başarılı bir şekilde tedavi
edilebilirler. Dişeti hastalıklarının önlenmesi veya tedavisi; doğal
dişlerin korunması, daha rahat çiğnemenin ve daha iyi bir sindirimin
sağlanması gibi diğer faydaları da beraberinde getirir. Periodontal
hastalıklar dişeti iltihabı (gingivitis) ile başlar. Yani gingivitis
periodontal hastalığın erken dönemidir. Bu dönemde dişetleri kanamalı,
kırmızı ve hacim olarak büyümüştür. Erken dönemde çok fazla rahatsızlık
vermeyebilir. Tedavi edilmezse hastalık periodontitise ilerleyerek
dişeti ve dişleri destekleyen alveol kemiğinde geriye dönüşsüz hasar
oluşturabilir.
Periodontitis periodontal
hastalıkların daha ilerlemiş bir safhasıdır. Dişleri destekleyen diğer
dokularla birlikte alveol kemiğinde de hasar oluşur. Diş-dişeti arasında
"periodontal cep" oluşur. Periodontal cep varlığı infeksiyonun
yerleşimini ve hastalığın ilerlemesini kolaylaştırır. Hastalık
ilerledikçe dişler sallanmaya başlar, hatta çekime gidebilir.
Dişeti hastalığının belirtileri nelerdir?
Dişeti hastalığının pek çok bulgusu
vardır;
Diş fırçalama sırasında kanayan dişetleri
Kırmızı, şiş ve hassas dişetleri
Dişlerden kolaylıkla ayrılabilen, uzaklaşan dişetleri
Dişler ve dişetleri arasında iltihabi akıntı
Sallanan veya giderek birbirinden uzaklaşan dişler (dişler arasında
aralıkların oluşması veya mevcut aralıkların artması)
Isırma sırasında alt ve üst dişler arasındaki ilişkilerin değişmesi
Bölümlü protez uyumundaki değişiklik, bozulma.
Sürekli kötü ağız kokusu.
Bununla beraber, periodontal hastalık hiç bir bulgu vermeden de ileri
safhalara ulaşabilir. Bu nedenle düzenli aralıklarla dişhekimine gitmek
son derece önemlidir.
Dişeti hastalığının nedeni nedir?
Dişeti hastalığının en önemli
nedeni "bakteriyel diş plağı" adı verilen, dişler üzerinde biriken
yapışkan ve renksiz film tabakasıdır. Günlük fırçalama ve diş ipliği
kullanımı ile diş plağının uzaklaştırılması sağlıklı bir ağız için temel
gereksinimdir. Eğer plak etkin bir şekilde dişlerden uzaklaştırılmazsa
diştaşı veya tartar olarak bilinen düzensiz yüzeyli ve geçirgen bir
yapıya dönüşür. Plaktaki bakteriler tarafından salınan zararlı ürünler
dişetinde irritasyona neden olur. Bu ürünler nedeni ile dişetini dişe
sıkıca bağlayan lifler yıkıma uğrar, dişeti dişten uzaklaşır ve
periodontal cep oluşur. Böylece bakteri ve ürünlerinin daha derin
dokulara ilerlemesi kolaylaşır. Hastalık ilerledikçe cep derinleşir,
bakteriler daha derine; kemiğe kadar ilerler ve dişi destekleyen alveol
kemiğinde de yıkım başlar. Hastalık tedavi edilmeden bırakılırsa sonunda
dişler sallanır ve çekimleri bile gerekebilir.
Dişeti hastalığı nasıl önlenir?
Periodontal hastalığın önlenmesinde en önemli görev kişinin kendisine
düşmektedir. Dişleri sağlıklı bir durumda sürdürmek için, günlük ağız
bakımı işlemleri ile (diş fırçalama ve diş ipliği kullanma) bakteriyel
diş plağının uzaklaştırılması gerekmektedir. Dişhekimine düzenli
aralıklarla gidilmesi de aynı derecede önemlidir. Günlük ağız bakımı
işlemleri diştaşı oluşumunu en az düzeye indirebilir, ancak tamamen
önleyemeyebilir. Diş fırçası, diş ipliği veya diğer temizlik araçları
ile ulaşılamayan bölgelerin bir diş hekimi tarafından değerlendirilmesi
mevcut diş plağı ve/veya diştaşının uzaklaştırılması açısından
gereklidir.
Dişeti hastalıklarının tedavisi nedir?
Dişeti hastalığının erken döneminde tedavi, dişler üzerindeki
eklentilerin (plak ve diştaşı) uzaklaştırılması ve düzgün bir kök
yüzeyinin sağlanmasını kapsar. Bu işlem dişetinde iltihaba neden olan
bakteri ve irritanların uzaklaştırılmasını sağlar. Genellikle bu tedavi,
dişetinin tekrar dişe adaptasyonu veya dişetinin büzülerek cebin elimine
olması için yeterlidir. Dişeti hastalığının erken döneminde vakaların
çoğunluğunda, diştaşı temizliği, plağın uzaklaştırılması ve düzgün bir
kök yüzeyinin sağlanmasını takiben günlük etkin ağız bakımı başarılı bir
tedavi için yeterlidir. Daha ilerlemiş vakalar cerrahi tedaviyi
gerektirebilir. Bu tedavinin amacı dişleri çevreleyen derin periodontal
ceplerdeki diştaşlarını temizlemek, cebin büzülerek eliminasyonunu ve
düzgün bir kök yüzeyini sağlamak ve daha kolay temizlenebilir bir dişeti
formu oluşturmaktır.
Periodontal tedavi sonrası hastaların düzenli olarak dişhekimi
tarafından muayene edilmesi, plak kontrolü ve yeni diştaşı
birikimlerinin ortamdan uzaklaştırılması gereklidir. Fakat unutmamak
gerekir ki; periodontal tedavi ile elde edilenlerin sürdürülmesi için
hiçbir işlem kişinin günlük ağız bakımı işlemlerini etkin bir şekilde
uygulamasından daha yararlı olamaz. |
