Normal görme nasıl gelişir?
Yeni doğanlar görebilmektedir. Görmeleri aylar içerisinde
zamanla artacaktır. Ancak eğer gözlerinden birini yeterince
kullanamazsa görmesi gelişmeyeceği gibi aksine
azalabilecektir. 9 yaşından sonra görme sistemi gelişimini
tamamlayacağı için görme bu zamandan sonra artık
değiştirilemiyecektir.
Her iki gözde eşit
seviyede görme normal gelişim için gereklidir. Birçok
meslekte her iki gözde tam görme şart tutulmaktadır,
ayrıca gözlerden birinin kaza sonucu kaybedildiği bir
durumda diğer gözün durumu kişinin hayatını sürdürebilmesi
için önem kazanacaktır. Bu yüzden amblyopi tanısı erken
dönemde konmalı ve tedavi edilmelidir.
Gözler ne zaman kontrol edilmelidir?
Tüm çocuklar 4 yaşına
kadar muayene edilmelidir. Tüm doktorlar görmede şüpheli
bir durumun bulunduğunu tespit edebilmektedir. Ailede
benzer bir hastalığı bulunan bir kişi varsa 3 yaşından
önce muayene edilmelidir.
Amblyopinin nedeni nedir?
Gözlerin normal
kullanılmasını engelliyecek ve gelişimini engelleyecek
durumlarda ortaya çıkmaktadır. Birçok vakada amblyopi
nedeninde genetik bir yatkınlık bulunmaktadır. Bu yüzden
ailesinde amblyopi hikayesi bulunan çocukların erken
yaşlarda göz doktorunca muayene edilmesi önemlidir. En
önemli üç nedeni şunlardır:
Şaşılık: En sık görülen sebepdir. Kayan gözden
gelen görüntü çift görmenin önlenmesi amacıyla yok sayılır
ve çocuk sadece tek gözüyle görmeye yönlenir. Bu kayan
gözün görmesinin düşmesine neden olur.
Refraktif farklılık: Refraktif bozukluklar gözlükle
düzeltilmektedir. Amblyopi tek gözün diğerine göre daha
fazla myopik, hipermetropik yada astigmatik olmasıyla
oluşmaktadır. Bulanık gören göz yok sayılır ve amblyopi
gelişir. Gözler normal gözükmektedir ama tek göz diğerine
göre daha az görmektedir. Bu en zor tanı konan amblyopi
nedenidir ve sıkı takibin yapılması gerekmektedir.
Göz dokularının şeffaflığında bozulma: Katarakt
yada görüntünün net olarak odaklanmasını engelleyecek her
türlü durumda amblyopi gelişmektedir. Bu en ağır amblyopi
tipidir.
Amblyopi tanısı nasıl konulmaktadır?
Farkedilmesi amblyopinin
kolay değildir. Çocuk tek gözünün az gördüğünün farkında
değildir. Tanı iki göz arasında görme farkının
bulunmasıyla konur. Bebeklerde görme keskinliğinin tespiti
zor olduğu için gözlerden biri kapatılarak cisimleri
takibi kontrol edilir. Yada sağlam göz kapatıldığında
bebek rahatsız olur.
Düşük görme her zaman
amblyopi demek değildir. Birçok durumda gözlük verilerek
görme düzeltilebilmektedir. Ayrıca görmeyi azaltacak diğer
durumlarda göz doktorunuz tarafından ekarte
edilecektir.(katarakt, tümör, enflamasyon, vs..)
Amblyopi tedavisi nasıl yapılır?
Çocuğun zayıf gören
gözünü kullanmaya alıştıılması gerekmektedir. Bu sağlam
gören gözün üzerinin bir kapama ile günde 1-2 saat
haftalar-aylar boyunca kapatılmasıyla sağlanmaktadır.
Gözlüklerlede görme arttırılabilmektedir. Tek başına
yeterli olmazsa kapama tedavisi beraberinde
yapılabilmektedir.Bazen az gören gözün kullanılması için
iyi gören gözde damlalar yada görmeyi bozan lenslerde
kullanılabilmektedir.
Şaşılık bulunan gözlerde
ameliyattan önce amblyopi tedavisi yapılır. Katarakt ve
benzeri bir durum varsa neden göre ameliyat uygulanır.
Amblyopi nedenin ortadan
kaldırılmasıyla tedavi edilemez. Zayıf olan göz normal
görme için mutlaka kuvvetlendirilmelidir.
Amblyopi tedavi edilmezse ciddi
sorunlar oluşabilmektedir.
-Amblyopik gözde ciddi bir görme azlığı oluşabilmektedir.
-Derinlik hissi kaybedilebilir.
-İyi gören göz yaralanırsa hayat boyu görmede ciddi bir
görme azlığı oluşur.
Göz doktorunuz amblyopinin nasıl tedavi edileceği
konusunda size bazı uyarılarda bulunacaktır. Ancak
tedavinin başarısı aileye bağlıdır. Çocuğunuz iyi gören
gözü kapatılacağı için rahatsız olacak ve gözünü açmak
isteyecektir ancak ailenin çocuğu bunun onun sağlığı için
gerekli olduğuna ikna etmesi gerekmektedir.
Unutmayınki amblyopi
tedavisinin başarısı amblyopinin ciddiyetine ve ne kadar
erken yaşta tedavinin başladığına bağlıdır. Tedavi 9
yaşına kadar devam eder. Bu yaştan sonra artık tedavi
başarılı olmamaktadır.
|