| |
Belirtileri Nelerdir?
Romatoid artrit hastalığının belirtileri eklemlerde
iltihaplanma, şişme, harekette zorluk ve ağrıdır. Hastalık
sürecinde gözlenen diğer belirtiler ise:
Hastaların %70'inde
hastalığın ilerleyişi yavaş olurken %10-15'inde daha hızlı
bir gidiş söz konusudur. En fazla etkilenen eklemlerse
eller, ayaklar, dizler, omuzlar ve dirseklerdir.
Kimler Risk Altındadır?
Dünya nüfusunun %1'ini etkilemektedir. Daha çok 35 yaş
hastalığı olsa da en sık 35-55 yaşları arasında görülür.
Romatoid artritin 16 yaşın altındaki gençlerde de
görülebilen bir türü de vardır. Altmış yaşına kadar
kadınlarda, erkeklere oranla 3 kat daha fazla görülür. Bu
yaştan sonra risk eşitlenir.
Yol Açan Nedenler Hangileridir?
Son yıllarda birçok çalışma yapılmasına rağmen, romatoid
artritin sebebi bilinmemektedir. Ancak romatoid artritin
bağışıklık sistemindeki bir bozukluk sonucunda ortaya
çıktığı bilinmektedir. Diğer bir deyişle vücut kendi
dokularını (örneğin eklem dokularını) tanıyamaz ve
bağışıklık sistemi vücuttaki sağlıklı dokulara (eklem
dokularına) saldırarak hasar verir. Bunun sonucunda
eklemlerde iltihaplanma ve eklem hasarı meydana gelir.
Araştırmacılar, virüslerin ve bakterilerin bazı hastalarda
hastalığın başlamasını kolaylaştırdığından şüphelenmektedir.
Etkileri Nelerdir?
Romatoid artrit genelde aniden başlar ve hastalığın erken
döneminde, genel yorgunluk, eklemlerde hassasiyet, ağrı,
şişkinlik ve sıcaklık (inflamasyon/iltihap) vardır. Ağrı ve
şişlik vücudun her iki tarafındaki aynı eklemlerde gözlenir.
Romatoid artrit uzun süreler boyunca devam eder ve bu
sebeple etkilenen eklemlerde kalıcı bozukluklara yol
açabilir. Romatoid artitin diğer bir özelliği ise, dirsek
gibi daha çok basınca maruz kalan bölgelerde deri altında
yumruların oluşmasıdır.
Tanısı Nasıl Konur?
Doktorlar hastalığın teşhisini, belirtilere, hastaların
tıbbi geçmişine, muayene sonuçlarına ve yapılan tahlillerin
neticelerine göre koyar. Romatoid artrit tanısı koymada
dikkat edilen yedi nokta vardır:
1. Sabah sertliğinin olması; hastalar uyandıktan sonraki en
az bir saat boyunca ellerini rahatça kullanamazlar.
Hastalara sabahları avuçlarını yumruk yapıp yapamadıkları
sorulur.
2. Üç ya da daha fazla eklem bölgesinde aynı zamanlı artrit
(eklem iltihabı)
3. El eklemlerinde artrit
4. Artritin görüldüğü eklemlerin vücudun her iki tarafında
da simetrik olması
Bu dört kriterin en az 6 hafta boyunca devam etmesi
gerekmektedir.
Ayrıca
5. Doku yumruları
6. Kan tahlillerinde RF (romatid faktör) bulunması
7. Röntgende eklemlerde değişikliklerin gözlenmesi
Bu yedi kriterden en az dört tanesinin var olması durumunda
romatoid artrit tanısı konabilir.
Tedavi Seçenekleri Nelerdir?
Günümüzde romatoid artritin etkin tedavisi vardır. Ancak
erken tedavi çok önemlidir. Kullanılan tedavi yöntemleri
ağrının ortadan kaldırılması, iltihabın azaltılması, eklem
harabiyetinin durdurulması ya da yavaşlatılması ve hastanın
günlük işlerini rahatça yerine getirmesi üzerine
odaklanmaktadır. Tedavi başlatıldığında hastanın bu konuda
eğitilmesi, hastalığın aktif olduğu dönemde eklemlerin soğuk
tutulması, kronik dönemlerde ise hareket ve sıcaklığın
artırılması önemlidir. İlaç tedavisi iki gruba ayrılabilir:
NSAI (Steroid olmayan anti-inflamatuvar) sınıfı ilaçlar,
analjezikler ve glukokortikoidler semptomatik tedavi
sunarlar ve eklem ağrılarının, sertliğinin ve şişliğin
azaltılmasını sağlarlar.
Hastalığı düzenleyici ilaçlar metotreksat, D-penisilamin ve
sulfasalazin gibi ilaçlardır.
Hastalıkla Nasıl Başedilir?
Romatoid artrit, hastaların vücudunda bıraktığı hasarların
dışında, ruhlarında da yaralar açmaktadır. Hastalık
öncesinde günlük işlerini kolaylıkla yapabilen hastalar,
hastalık sonrasında bu konularda zorlanmakta ve alışagelmiş
oldukları yaşam tarzından uzaklaşmak zorunda kalmaktadırlar.
Hastaların yeni yaşam tarzlarına kolayca adapte olabilmeleri
için hasta eğitimleri, egzersizler ve fizik tedavi yarar
sağlamaktadır.
|
|