|
Asagidaki
belirtilerden en az besinin varligi ile birlikte, eriskinligin erken
donemlerinde baslayan , uysal, adeta baskalarinin kuyrugu gibi olmaya ve
insanlarin kendisini terkedecegi korkusuna neden olacak sekilde asiri duzeyde
baskalarinin varligina ihtiyac duyma ile seyreden kisilik bozuklugu durumudur.
1- Baska kisilerden fikir, oneri, destek almadiginda ufak seylerde bile karar
vermekte zorlanma
2- Hayatin pek cok farkli alanlarinda sorumluluk sahibi olmakve bunlari
gerceklestirmek icin baskalarinin yardimina ihtiyac duyarlar.
3- Digerleriyle ayni dogrultuda dusunmese bile onlarin tepkilerini cekerim ya da
dostluklarini yitiririm diye farkli goruste oldugunu ifade edememe
4- Planlarini hayata gecirme ya da kendine karsi guvensizliginden bir isi kendi
basina gerceklestirmekte gucluk hissetme.
5- Etrafindakilerin yaninda olup, kendine destek vermesi icin , akla gelmeyecek
ve uygunsuz seyleri bile yapmaya calismak.
6- Kendi basina bir seyler yapamayacagi, kendini idare edemeyecegi seklindeki
yogun endiseleri nedeniyle, yalniz basina kaldiginda kendini caresiz, huzursuz
ya da rahatsiz hisseder.
7- Kendini guvende ve rahat hissettigi , yakin bir arkadaslik, ahbaplik,dostluk
iliskisi herhangi bir nedenle bittiginde , hemen kendine bakim ve destek
saglayacak baska birilerini aramaya baslar.
8- Kafasi kendi basina ,yapayalniz ve yardimsiz bir durumda birakilacagi
seklinde yogun endiseler ile doludur.
En ufak kararlari ve secimlerini bile baskalarina danismadan alamazlar ( yiyip
icecekleri seyler, giyecekleri giysiler gibi her konuda ) Pasif kalmaya
egilimlidirler. Sorumluluk almak,, birseye baslamak, herhangi bir aktivitede rol
almak icin baskalarinin destek ve yardimini isterler.
Kararlari konusunda es, anne-baba ve dostlarinin kucuk cocugu gibi hareket edip,
bagimli hissederler, kendi kararlarini onlarin vermelerini isterler. Onlarin
istek ve davranislarina kendilerinden uzaklasabilecekleri endiseleriyle karsi
gelemez, tepki gosteremez, kizamazlar. Baglantiyi korumak icin asiri tavizler
verirler. Bu ugurda sozel, fiziksel ,cinsel tacizlere boyun egebilirler.
Cevrelerinde isleri kendilerinden iyi yapacak baskalarinin oldugu dusuncesi ile
ise baslamayip, beklemeyi yeglerler. Disariya kendilerini aciz, beceriksiz,
gucsuz, yetersiz olarak sunarlar. Baska bir kisinin sorumlulugu ve etkisi
altindayken ise yeterli bir calisma gosterebilirler. Yalnizca tek kalmamak icin
onemli gordukleri kisilerin yanindan ayrilmazlar, onlari izlerler.
Cogunlukla kotumser bir bakis acisina sahiptirler. Kendi ozellikleri ,
varliklari ya da becerilerini degersiz gormeye meyillidirler. Kendilerine
hakaret anlaminda asagilayici yonde kendilerini yargilarlar. En ufak bir
olumsuzlugu, elestiriyi temel alarak bu dusuncelerini desteklemeye calisirlar.Karar
asamalarinda huzursuz, tedirgin, sinirli hissederler. Cevresel iliskileri
bagimli olduklari az sayida kisi ile kisitlidir.
Beraberinde gorulen bozukluklar arasinda depresif bozukluklar, uyum bozukluklari,
yaygin anksiyete bozuklugu, kisilik bozukluklari ( ozellikle sinirda, cekingen
ve histrionik k.b.) gelmektedir.
Ozbildirim olcegi verilerek yapilan bir arastirma sonuclarina gore % 15 oraninda
bu rahatsizliga rastlanmistir. Kadinlarda erkeklere gore 3 kat daha cok tani
konmaktadir. Ailenin en kucuk cocugunda rastlanma olasiliginin daha cok oldugu
gozlenmistir.
Olus sebepleri:
Asiri mudahaleci, evhamli anne- babanin cocugun bagimsiz ve hakkini arayan
davranislarini elestirici ve cezalandirici bir sekilde baskilamalari ile
olustugu dusunulmektedir. Cocuk sonralari ozgurlugun ailesinin sevgi ve
destegini kaybetmeye yolacacagini dusunmekte ve onlara yapismaktadir. Gene ayni
sekilde annenin asiri kollayiciligi da bu duruma zemin hazirlamaktadir. Bagimli
kisilik uzun sureli vucutsal hastaliklar ve cocuklukta sevgi eksikligi
yasayanlarda da belirgin olarak fazla gorulmektedir. Bu kisilerin aile
yapilarinda duygularin ifade edilisi kisitlidir ve cocuk uzerinde yuksek duzeyde
kontrol bulunmaktadir.
Tedaviye gerilim, depresif ve vucutsal yakinmalar ile basvururlar.Bireysel
terapiden fayda gorurler .
|
