|
Asagidaki
belirtilerden en az dordunun varligi ile birlikte eriskinligin erken
donemlerinde baslayan yetersizlik duygulari, sosyal acidan kendini geri cekme ve
baskalarinca olumsuz degerlendirilmeye asiri duyarli olma, fazla incinme ile
seyreden bir kisilik bozukludur.
1- Baskalari tarafindan kabul gormeme, kucumsenme, elestirilme, dislanma
endiseleriyle sosyal iliski gerektiren islerden uzak durma
2- Sevilip, sayildigina kesin inanmadikca baskalariyla iletisim kurmak,gorusmek
istemez
3- Hafife alinip, dalga gecilecegi endisesi ile yakin iliskilerde rahat
davranamaz,bu iliskilerde tutukluk yasayip, kendini ve sahip olduklarini ortaya
koyamaz
4- Baskalarinin da bulundugu iletisim gereken ortamlarda dusunce icerikleri
yogun bir sekilde elestirilme, dislanma dusunceleri ile kaplanmistir
5- Hissettikleri yetersizlik duygulari nedeniyle, daha once karsilasmadiklari
kisilerle ayni ortamda bulunduklarinda istedikleri gibi hareket edememelerine,
konusma ve davranislarinda kisitlilik hissetmelerine yol acar.
6- Kisiler kendilerini sosyal acidan yeteneksiz, renksiz, etkisiz ,zayif veya
diger kisilere gore daha degersiz bireyler olarak gorurler.
7- Kucuk dusup, mahcup olacaklari seklindeki dusunce yapilari nedeniyle kendi
baslarina bireysel girisimlerde bulunamaz ve yeni aktivitelere baslamak ya da
baskalarina katilmak istemezler.
Bu kisiler yeni sorumluluk ve dolayisiyle elestiri alma olasiligi, odak noktasi
olma,ustlerle daha cok iliski kurma ve inisiyatif kullanma durumlari nedeniyle
islerinde daha ust konumlara yukselme tekliflerini reddedebilirler. Baskalari
hakkinda baslangicta "beni elestirir, beni aralarina almazlar" diye
dusunduklerinden yeni iliskilere girmekten kacinirlar. Kendilerinden
bahsetmekte, ic dunyalarini acmalari konusunda yanlis anlasilma ve reddedilme
endiseleri nedeniyle zorluk yasarlar.
Utangac,urkek, yalniz, kendini gizlemeye calisan, sesi solugu cikmayan, kendini
frenleyen kisilerdir.Olagan seylerden bile bir cok tehlikenin olusabilecegini
dusunup, hayatlarini alistiklari ortam ve kisilerle gecirmeye calisir, "kozalari
icinde yasamaya calisirlar". Korkulu ,endiseli ve diken uzerinde gibi olan
davranislari baskalarinca alay konusu olabilir.
Baskalarina kiyasla toplumdan uzak yasamayi yeglerler, bu nedenle taniyanlari
azdir ve iletisimleri de az oldugundan yeterli destek bulamazlar. Buna ragmen
sevgi,saygi, yakinlik gormek ister, mukemmel iliski hayalleri ile yasarlar.
Beraber gorulen bozukluklar:
Sosyal fobi
Depresif bozukluklar
Diger kisilik bozukluklari (borderline , paranoid, sizoid, sizotipal k.b.)
Toplumda %0.5-1 oraninda gorulmektedir. Cocukluk yaslarinda utangac, yabancilar
arasina cikamayan, yeni durumlar karsisinda endise edip, gerileyen, oyunlara
katilmakta isteksiz ya da pasif kalan cocuklardir. Yillar gecip, iliski geregi
arttikca daha cok cekingenlikleri ortaya cikar. |
