|
Panik atak kesinlikle kontrol altına alınabilir.
Tedavide Temel ilkeler sunlardır :
Panik atakları ortadan kaldırmak Sürekli atak yaşayacağım diye bunaltı,
kaygı yaşamayı önlemek. Panik atak korkusuyla yapılmayan davranışların
yapılır hale gelmesi (tek başına yola çıkabilmek, kapalı mekanlara
girebilmek, yalnız kalabilmek gibi... )
Panikle birlikte görülebilen diğer bedensel ve psikolojik sorunları
gidermek Zamanla paniği önemsemeyecek ve unutacak seviyeye gelmek
Panikten dolayı bozulan aile, is-sosyal yaşamın eskisi gibi
normalleşmesi. Hiçbir panik belirtisi ve davranışı olmadığı halde
tedaviye bir süre daha devam ettirmek.
Atakların Oluşmaması İçin, Hastaların Geliştirdiği
Davranışlar
Panik Bozukluğu olan hastalar, yaşadıkları panik ataklar nedeniyle
zamanla yaşamlarında bazı değişiklikler yaparlar. Çok şiddetli ölüm
korkusu veya kontrolünü yitirme duygusu yaşadıklarından düsünce
davranışların da aşırılıklar abartılar, korkular, dikkati çeker, fakat
bütün bunlar hastanın elinde ve iradesinde değildir. Yapılan panik
tedavisiyle bütün belirtiler ortadan kalkar.
Örnekler:
"Her an bana bir şey olabilir, düşüp bayılırım" korkusuyla aşağıdaki
davranışlar geliştirilir:
Yanında su taşıma,
Sürekli kalbini ve nabzını dinleme ve tutma,
Tansiyon aletiyle dolaşma, sürekli tansiyonunu ölçme ve ölçtürme,
Yakınlarının adreslerini, telefonlarını özel bir şekilde yanında taşıma,
Panik krizi yaşanır endişesiyle cinsel ilişkiden kaçma, sportif
aktiviteleri bırakma,
Sürekli yanında birilerinin bulunmasını isteme, yalniz kalamama, sokağa
çıkamama, kalabalık, kapalı yerlere girememe, toplu taşıma vasıtalarına
binememe...
Bulunduğu muhitten uzağa gidememe,
Tatile seyahate çıkamama,
Birçok sağlık sigortasına üye olup, kartları yanında taşıma,
Bir yere gideceği zaman sağlık kuruluşlarının olduğu güzargahlar dan
gitme,
Sık sık, acil ünitelerine başvurup kalp grafikleri (EKG) çektirme,
Check-Up,lar Yaptırma,
Berbere diş hekimine gidememe, Boğazını sıkan bir şey giyememe,
Sütyen takmaktan sıkıntı duyma,
Cenaze arabası, ambulans, itfaiye aracı görünce hastanelere gidince
fenalasma hissi,
Uykuda panikle ölürüm diye uyumama ve uykusunu kaçırma,
Tansiyon yükselecek, kalp krizi geçirilecek veya felç kalınacak korkusu
ile aşırı rejim-diyet uygulaması (bazi panik krizlerinde tansiyon ciddi
bir şekilde yükselmekte ve yapılan kan tahlillerinde kolesterolda yüksek
çıkmaktadır.),
Tv'lerdeki, basındaki intihar, cinayet, felaket haberlerinden aşırı
etkilenme, onlar gibi olma korkusu,
Otomobilde panik yaşarım korkusu ile, otomobiline binememe, otomobilini
satma,
Uçağa, vapura binememe,
Tek başına banyo yapamama, tuvalete gidememe, kapıda birisini bekletme,
Bayılırım, ölürüm diye aylarca banyo yapamama,
Panik krizi geçtikten sonra, aşırı yorgunluk, keyifsizlik halinin ortaya
çıkması.
Tünellerden, köprülerden geçememe, yüksek yerlere çıkamama. Kendisini
aşağı atma korkusu,
Panik anında bayılırım korkusuyla organlarını ve cildini belli etmeyecek
giysi giymek.
Değerli takı takmamak,
Panik sürecinde tuvalete gitme isteği,
Daha fazla güvenebileceği birilerinin yanına taşınma (aileden biri,
doktoru ya da hastanelere yakın...)
Uyumadan önce dua etmek. Birgün panikle ölebilirim diye yakınlarına ve
sevdiklerine servetini dağıtma ve vasiyet yazma.
Her gömleğinin, ceketinin cebine kriz anında kullanılmak üzere ilaç
koyma,
Issız ve şehirden uzak yerlere gidememe
Hasta-hekim arasında çok iyi bir iletişim olmalıdır. Hasta hekimine her
an ulaşmalıdır.Tedavide kullanılan ana ilaçlar antidepresanlardır. Yardımcı olarak;
sakinleştiriciler,
yatıştırıcılar, bedensel belirtileri önleyen ilaçlar kullanılır.
Antidepresanların bir kısmı eski kuşak ilaçlardır. (Anafranil, tofranil,
ludiomil, insidon, laroxyl, tolvon... gibi )Yeni kuşak, ilaçlar (efexör, seroxat, cipram, remeron, prozac, lustral,
serzone, faverin, gibi.. )
Bu ilaçların bir kısmı paniği tedavi eder. Hekimin yaptığı muayene ve
tecrübesi sonuca en uygun ilaç seçilir. Bir ilaç her hasta da aynı
sonucu vermeyebilir.
Ilaçların bir kısmı (eski kuşak) başlangıçta belirtileri arttırabilir,
ağız kuruluğu, sıcaklık hissi, terleme, kiloartışı , kabızlık, cinsel
problemler yapabilir. Yeni kuşakta bulantı, titreme, cinsel problemler,
kilo artışı gibi yan etkileri olabilir. Bunlar kalıcı değildir. Bir süre
sonra azalabilirler.Panik bozuklukta ilaç tedavisinin en aşağı bir buçuk yıl olması gerekir.
-Hekim önerisi dışında kesinlikle ilaç almamak gerekir.
-Panik belirtileri düzelir düzelmez ilaçları ne azaltmak nede kesmek
gerekir. Yoksa kısa sürede tekrarlar.
-Yardımcı ilaçlar yeşil reçeteye tabi olanlar (Xanax, diazem, nervium
benzeri ilaçlar.)Ve bazı kalp-tansiyon ve mide ilaçlarıdır. Bunların kısa süreli
kullanılması gerekir.
-Başka hastalıklarınız nedeniyle ilaç alacaksanız doktorunuza danışın.
-ilaçlar zamanla iştahınızı arttırır. Özellikle -tatlıya- karşı
dayanılmaz istek olur. Bunun için tedbir alın bol su için, meyve
ağırlıklı beslenin.
Ilaç tedavisi dışında -bilişsel, davranışsal, terapi'nin panikte iyi
sonuç verdiği bilinmektedir.
Burada kişinin bedensel belirtileri algilama ve onlara "kötü anlamlar
yükleme" olayı anlatılır.Düşünce, beden ve belirtilerin ilişkisi; belirtilerini-düşünceyi nasıl
etkilediği konuşulur. Yani önce hastalığın nasıl oluştuğu,
belirtilerinin anlamını ne olduğu ve nelere yol açamayacağı anlatılır.
Daha sonra kaçınma davranışlarının nasıl yok edileceğini geçilir.
Bunları mutlaka bir terapistle birlikte yürütmek gerekir.
Terapiye istekli ve azimli olduktan sonra bir ayla üç ay arasında epey
yol alınır.
-Panikli olmak bir "kader" olmamalı.
Panikatak Tedavisi İçin Öneriler
1-Hastalık hakkında doktorunuzdan ve yayınlardan çok iyi bilgi alın.
Temel Kural: "Düşmanını Tanı" Sana ne yapıp ne yapamayacağını bil!
2-Dahili, fiziksel muayeneler ve tahlillerde hiçbir şey yoksa; bir daha
tahlil yaptırmayın ve dahili muayeneye gitmeyin.
3-Her hastanın tedavi süresi, onun kişiliğine durumuna bağlı olduğundan
tedavi süresini bilin ve bu süreyi en verimli bir şekilde kullanın.
4-Yakınlarınızıda doktorla görüştürün. Hastalığın sizin elinizde ve
iradenizde olmadığını öğrensınler ve size "yüklenmesinler"
5-Umudunuzu ve kendinize olan güveninizi hiçbir zaman yitirmeyin. "Başaracağım,
bu hastalığı yeneceğim ve yaşama sımsıkı sarılacağım. Kendime inanıyorum
ve güveniyorum!"
Telkinini sık sık yenileyin.
6-Mümkünse her gün yarım saat yürüyüş yapın.
7-Her gün duş alın.
8-Yüzme imkanınız varsa yüzün.
9-Yılda iki kez tatil yapın.
10-Çözemediğiniz ve sizinle direkt ilişkisi olmayan sorunlarda üzülmeyin.
"Kulak arkası edin."
11-Kahve, koyu çay, kolalı içeceklerden uzak durun.
12-Midenizi tıka basa doldurmayın, uzun süre aç kalmayın.
13-Sizin gibi panik yaşayan insanlarla bir araya gelin. Sosyal-kültürel
faaliyetlerde bulunun.
14-Panik krizini hissettiğiniz an dikkatinizi başka yere vermeye çalışın.
15-Nefes egzersizleri yapın (Derin nefes alıp içinizde tutun ona kadar
sayın ve ağzınızdan üfler gibi yavaş yavaş verin)
16-Her gün gevşeme (relaksasyon) egzersizleri yapın. Bütün vücut
kaslarınızı kasıp
sonra gevşetin.
17-Sex yaşamınızı canlandırın, fanteziler üretin. |
