| |
Panikle
birlikte görülebilen diğer bedensel ve psikolojik sorunları
gidermek Zamanla paniği önemsemeyecek ve unutacak seviyeye
gelmek Panikten dolayı bozulan aile, is-sosyal yaşamın
eskisi gibi normalleşmesi. Hiçbir panik belirtisi ve
davranışı olmadığı halde tedaviye bir süre daha devam
ettirmek.
Atakların Oluşmaması İçin, Hastaların
Geliştirdiği Davranışlar
Panik Bozukluğu olan hastalar, yaşadıkları panik ataklar
nedeniyle zamanla yaşamlarında bazı değişiklikler yaparlar.
Çok şiddetli ölüm korkusu veya kontrolünü yitirme duygusu
yaşadıklarından düsünce davranışların da aşırılıklar
abartılar, korkular, dikkati çeker, fakat bütün bunlar
hastanın elinde ve iradesinde değildir. Yapılan panik
tedavisiyle bütün belirtiler ortadan kalkar.
Örnekler:
"Her an bana bir
şey olabilir, düşüp bayılırım" korkusuyla aşağıdaki
davranışlar geliştirilir:
Yanında su taşıma,
Sürekli kalbini ve
nabzını dinleme ve tutma,
Tansiyon aletiyle
dolaşma, sürekli tansiyonunu ölçme ve ölçtürme,
Yakınlarının
adreslerini, telefonlarını özel bir şekilde yanında
taşıma,
Panik krizi
yaşanır endişesiyle cinsel ilişkiden kaçma, sportif
aktiviteleri bırakma,
Sürekli yanında
birilerinin bulunmasını isteme, yalniz kalamama, sokağa
çıkamama, kalabalık, kapalı yerlere girememe, toplu
taşıma vasıtalarına binememe...
Bulunduğu muhitten
uzağa gidememe,
Tatile seyahate
çıkamama,
Birçok sağlık
sigortasına üye olup, kartları yanında taşıma,
Bir yere gideceği
zaman sağlık kuruluşlarının olduğu güzargahlar dan
gitme,
Sık sık, acil
ünitelerine başvurup kalp grafikleri (EKG) çektirme,
Check-Up,lar Yaptırma,
Berbere diş
hekimine gidememe, Boğazını sıkan bir şey giyememe,
Sütyen takmaktan
sıkıntı duyma,
Cenaze arabası,
ambulans, itfaiye aracı görünce hastanelere gidince
fenalasma hissi,
Uykuda panikle
ölürüm diye uyumama ve uykusunu kaçırma,
Tansiyon
yükselecek, kalp krizi geçirilecek veya felç kalınacak
korkusu ile aşırı rejim-diyet uygulaması (bazi panik
krizlerinde tansiyon ciddi bir şekilde yükselmekte ve
yapılan kan tahlillerinde kolesterolda yüksek
çıkmaktadır.),
Tv'lerdeki,
basındaki intihar, cinayet, felaket haberlerinden aşırı
etkilenme, onlar gibi olma korkusu,
Otomobilde panik
yaşarım korkusu ile, otomobiline binememe, otomobilini
satma,
Uçağa, vapura
binememe,
Tek başına banyo
yapamama, tuvalete gidememe, kapıda birisini bekletme,
Bayılırım, ölürüm
diye aylarca banyo yapamama,
Panik krizi
geçtikten sonra, aşırı yorgunluk, keyifsizlik halinin
ortaya çıkması.
Tünellerden,
köprülerden geçememe, yüksek yerlere çıkamama. Kendisini
aşağı atma korkusu,
Panik anında
bayılırım korkusuyla organlarını ve cildini belli
etmeyecek giysi giymek.
Değerli takı
takmamak,
Panik sürecinde
tuvalete gitme isteği,
Daha fazla
güvenebileceği birilerinin yanına taşınma (aileden biri,
doktoru ya da hastanelere yakın...)
Uyumadan önce dua
etmek. Birgün panikle ölebilirim diye yakınlarına ve
sevdiklerine servetini dağıtma ve vasiyet yazma.
Her gömleğinin,
ceketinin cebine kriz anında kullanılmak üzere ilaç
koyma,
Issız ve şehirden
uzak yerlere gidememe
Hasta-hekim arasında çok iyi bir iletişim olmalıdır. Hasta
hekimine her an ulaşmalıdır.Tedavide kullanılan ana ilaçlar
antidepresanlardır. Yardımcı olarak; sakinleştiriciler,
yatıştırıcılar, bedensel belirtileri önleyen ilaçlar
kullanılır.
Antidepresanların bir
kısmı eski kuşak ilaçlardır. (Anafranil, tofranil,
ludiomil, insidon, laroxyl, tolvon... gibi )Yeni kuşak,
ilaçlar (efexör, seroxat, cipram, remeron, prozac, lustral,
serzone, faverin, gibi.. )
Bu ilaçların bir kısmı paniği tedavi eder. Hekimin yaptığı
muayene ve tecrübesi sonuca en uygun ilaç seçilir. Bir
ilaç her hasta da aynı sonucu vermeyebilir.
Ilaçların bir kısmı (eski kuşak) başlangıçta belirtileri
arttırabilir, ağız kuruluğu, sıcaklık hissi, terleme,
kiloartışı , kabızlık, cinsel problemler yapabilir. Yeni
kuşakta bulantı, titreme, cinsel problemler, kilo artışı
gibi yan etkileri olabilir. Bunlar kalıcı değildir. Bir
süre sonra azalabilirler.Panik bozuklukta ilaç tedavisinin
en aşağı bir buçuk yıl olması gerekir.
-Hekim önerisi dışında kesinlikle ilaç almamak gerekir.
-Panik belirtileri düzelir düzelmez ilaçları ne azaltmak
nede kesmek gerekir. Yoksa kısa sürede tekrarlar.
-Yardımcı ilaçlar yeşil reçeteye tabi olanlar (Xanax,
diazem, nervium benzeri ilaçlar.)Ve bazı kalp-tansiyon ve
mide ilaçlarıdır. Bunların kısa süreli kullanılması
gerekir.
-Başka hastalıklarınız nedeniyle ilaç alacaksanız
doktorunuza danışın.
-ilaçlar zamanla iştahınızı arttırır. Özellikle -tatlıya-
karşı dayanılmaz istek olur. Bunun için tedbir alın bol su
için, meyve ağırlıklı beslenin.
Ilaç tedavisi dışında -bilişsel, davranışsal, terapi'nin
panikte iyi sonuç verdiği bilinmektedir.
Burada kişinin bedensel belirtileri algilama ve onlara
"kötü anlamlar yükleme" olayı anlatılır.Düşünce, beden ve
belirtilerin ilişkisi; belirtilerini-düşünceyi nasıl
etkilediği konuşulur. Yani önce hastalığın nasıl oluştuğu,
belirtilerinin anlamını ne olduğu ve nelere yol
açamayacağı anlatılır. Daha sonra kaçınma davranışlarının
nasıl yok edileceğini geçilir. Bunları mutlaka bir
terapistle birlikte yürütmek gerekir.
Terapiye istekli ve azimli olduktan sonra bir ayla üç ay
arasında epey yol alınır.
-Panikli olmak bir "kader" olmamalı.
Panikatak Tedavisi İçin Öneriler
1-Hastalık hakkında doktorunuzdan ve yayınlardan çok iyi
bilgi alın.
Temel Kural: "Düşmanını Tanı" Sana ne yapıp ne
yapamayacağını bil!
2-Dahili, fiziksel muayeneler ve tahlillerde hiçbir şey
yoksa; bir daha tahlil yaptırmayın ve dahili muayeneye
gitmeyin.
3-Her hastanın tedavi süresi, onun kişiliğine durumuna
bağlı olduğundan tedavi süresini bilin ve bu süreyi en
verimli bir şekilde kullanın.
4-Yakınlarınızıda doktorla görüştürün. Hastalığın sizin
elinizde ve iradenizde olmadığını öğrensınler ve size
"yüklenmesinler"
5-Umudunuzu ve kendinize olan güveninizi hiçbir zaman
yitirmeyin. "Başaracağım, bu hastalığı yeneceğim ve yaşama
sımsıkı sarılacağım. Kendime inanıyorum ve
güveniyorum!"Telkinini sık sık yenileyin.
6-Mümkünse her gün yarım saat yürüyüş yapın.
7-Her gün duş alın.
8-Yüzme imkanınız varsa yüzün.
9-Yılda iki kez tatil yapın.
10-Çözemediğiniz ve sizinle direkt ilişkisi olmayan
sorunlarda üzülmeyin. "Kulak arkası edin."
11-Kahve, koyu çay, kolalı içeceklerden uzak durun.
12-Midenizi tıka basa doldurmayın, uzun süre aç kalmayın.
13-Sizin gibi panik yaşayan insanlarla bir araya gelin.
Sosyal-kültürel faaliyetlerde bulunun.
14-Panik krizini hissettiğiniz an dikkatinizi başka yere
vermeye çalışın.
15-Nefes egzersizleri yapın (Derin nefes alıp içinizde
tutun ona kadar sayın ve ağzınızdan üfler gibi yavaş yavaş
verin)
16-Her gün gevşeme (relaksasyon) egzersizleri yapın. Bütün
vücut kaslarınızı kasıp
sonra gevşetin.
17-Sex yaşamınızı canlandırın, fanteziler üretin.
|
|