Böbrek Taşı Tedavisi

Her biri yumruk büyüklüğünde olan böbrekler vücudun  yan-arka kısımlarında yerleşmiş organlardır. Mesaneye üreter adı  verilen  dar tüplerle bağlanmışlardır. Böbrekler kanı süzen , faydalı maddeleri tekrar vücuda geri alan , zararlı  maddelerin idrarla atılımını sağlayan filtrelerdir. Böbrekten atılan idrar mesanede toplanır ve üretra adı verilen kanalla vücuttan dışarı atılır.

Böbrek taşları ,  çeşitli minerallerin ve başka maddelerin böbrekte toplanıp, katı parçacıklar halinde çökmesi sonucu oluşur. Normal koşullarda idrarda bulunan çeşitli kimyasallar bu çökmeyi engeller. Fakat bazı durumlarda bu koruyucu mekanizma etkisini yitirir. Eğer oluşan parçacıklar küçükse herhangi bir yakınmaya neden olmadan idrarla atılırlar. Daha büyük taşlar ise böbrekte veya idrar yolunda bir yerde takılıp tıkanmaya yol açabilirler.

Beş  çeşit  böbrek  taşı türü  bulunmaktadır :

1. Kalsiyum oksalat taşları ve  2. kalsiyum fosfat taşları :  Bu tür taşlar en sık görülen taşlardır ve tüm görülenlerin 80 %’ini teşkil ederler. Herhangi bir nedenle kalsiyum ve diğer minerallerin idrardaki konsantrasyonu arttığında önce  kristal oluşumu meydana gelir , bunu küçük taşların ve sonrada büyük taşların oluşumu izler.

3. Strüvit taşları: Amonyum , magnezyum ve fosfat tuzlarından oluşmuştur. Genellikle kadınlarda görülürler ve idrar yolu enfeksiyonu sonucu oluşan taşlardır.

4. Ürik asit taşları : Protein metabolizmasının bir ürünü olan ürik asidin vücutta biriktiği bir hastalık olan  “ gut” hastalığı bulunanlarda görülen taşlardır.

5. Sistin taşları : Proteinlerde bulunan bir amino asit olan sistinin , nadir görülen genetik bir hastalık neticesinde  aşırı miktarlarda böbrekte birikmesi sonucu oluşan  taşlardır.

Böbrek  Taşları İçin Risk Faktörleri :

Risk faktörü , bir hastalığa yakalanma ihtimalini arttıran durum olarak tanımlanabilir.

Aşağıda sıralanan risk faktörleri olmadan da böbrek taşı hastalığı meydana gelebilir. Sıralanan risk faktörlerinden biri bulunduğunda , bunun getirdiği riski azaltmak için ne gibi tedbirler alınacağını öğrenmek için ilgili uzmana baş vurulması gerekir.

Kişi ve hayat tarzıyla ilgili faktörler

• Yüksek doz kalsiyum ve D vitamini alımı
• Uzun dönem hareketsiz kalma
• Aşırı kilolu olma
• Açlık , oruç tutmak

Tıbbi  Durum

• İdrar yolu enfeksiyonu
• Böbrek taşı öyküsü
• Gut hastalığı
• Crohn hastalığı
• Ülseratif kolit
• Böbrek hastalığı
• Yüksek kan basıncı
• Aşırı aktif paratiroid bezi
• Bazı kanser türleri

• 20- 40

• Erkeklerde kalsiyum ve ürik asit taşı gelişimi ihtimali daha yüksektir.
• Bayanlarda strüvit taşı gelişimi ihtimali daha yüksektir.

• Ailede böbrek taşı bulunan veya gut hastalığı olan bireylerin varlığı

• Kafkas ırkları

• Antiasitler
• Bazı diüretikler
• Bazı steroidler
• Tiroid ilaçları
• Bazı kemoterapi ilaçları
• HIV tedavisinde kullanılan bir takım ilaçlar

• Şiddetli yan ağrısı
• İdrarda kan
• Ateş ve titreme (genellikle enfeksiyonun göstergesidir.)
• Kusma
• Kötü kokulu bulanık idrar
• İdrar yaparken yanma şikayetleri  taş hastalığını akla getirmelidir.

• Direkt üriner sistem grafisi (DÜSG) veya sonogram : Bu tetkiler sayesinde taşın yeri saptanabilir. Sonogram ses dalgalarının kullanıldığı detaylı görüntüleme sağlayabilen bir yöntemdir.
• İntravenöz Pyelogram (İVP) : Bu testte ven içerisine radyoopak madde enjekte edilir. Bu madde sayesinde idrar yolları filmde görünür hale gelir.
• Bilgisayarlı Tomografi (BT) : Bu yöntemde iç organların detaylı olarak görüntülenmesinde X-ışınları kullanılır. DÜSG ‘de gözden kaçan küçük taşlar  BT ile tesbit edilebilir.

• Kan testleri  :  Böbrek taşı oluşumuna neden olabilecek faktörleri tanımlamada kullanılır (yüksek Ca  veya ürik asit seviyeleri , enfeksiyon varlığı)

• Günde en az 2 litre su içilmesi
• İhtiyaç olduğunda ağrı kesici alınması
• Düşürülen taşın türünün öğrenilmesi ve bu yönde tedavi planlanması için saklanılması

• Yaşam tarzında değişiklikler  ve ilaç tedavisi ve veya izlem
• Taş kırma yöntemi
• Cerrahi